Cơ sở dữ liệu Báo cáo tạp chí săn mồi (Predatory Reports) của Cabells – một công ty dịch vụ thông tin có trụ sở tại Mỹ - đã bao gồm hơn 20.000 tạp chí, tăng hơn 300% kể từ khi ra mắt vào năm 2017. Sau khi đạt mốc 10.000 vào năm 2019 và 15.000 vào năm 2021, việc nâng cấp công nghệ quản trị cơ sở dữ liệu đã cho phép bổ sung thêm nhiều tạp chí trong những tháng gần đây, đưa Predatory Reports lên cột mốc mới.
Predatory Reports được bổ sung bởi Journalytics Academic và Journalytics Medicine, hai cơ sở dữ liệu được tuyển chọn, gồm hơn 13.000 và 9.000 tạp chí học thuật uy tín. Cùng với Predatory Reports, chúng cung cấp thông tin xuất bản, các chỉ số và kết quả phân tích giúp các học giả xác định các tạp chí phù hợp nhất để công bố nghiên cứu nhằm tối đa hóa tác động.
Bình luận về cột mốc này, Giám đốc điều hành của Cabells, Lacey Earle, cho biết: “Như cột mốc mới này cho thấy, hoạt động ngày càng gia tăng của các nhà xuất bản săn mồi nhằm đánh lừa các nhà nghiên cứu học thuật và lừa đảo các nhà tài trợ không có dấu hiệu dừng lại, đặc biệt khi các công nghệ AI tạo sinh giúp việc tạo ra nội dung học thuật dễ dàng hơn bao giờ hết. Để điều hướng tình hình ngày càng khó khăn này, Predatory Reports hỗ trợ các nhà tài trợ, nhà xuất bản, học giả và các tổ chức của họ xác minh các phương án tạp chí và tránh được các hành vi lừa đảo do các tạp chí săn mồi gây ra”.
|
CÁC
TIÊU CHÍ XEM XÉT TẠP CHÍ SĂN MỒI CỦA CABELLS (Ver. 1.1) 1.
Ở mức NGHIÊM TRỌNG Về
liêm chính · Cùng 1 bài báo
xuất hiện trên nhiều hơn 1 tạp chí. · Tạp chí cướp
danh (được định nghĩa là một trang web giả mạo được tạo ra để trông giống như
một tạp chí học thuật hợp pháp với mục đích cung cấp cho các học giả cơ hội
xuất bản nhanh nghiên cứu của họ với một khoản phí). · Thông tin nhận
từ tạp chí không khớp với thông tin trên website của tạp chí. · Tạp chí hoặc
nhà xuất bản này tự nhận là tổ chức phi lợi nhuận trong khi thực chất lại là
một công ty vì lợi nhuận. · Chủ sở hữu/Biên
tập viên của tạp chí hoặc nhà xuất bản khai man về chức vụ hoặc bằng cấp học
thuật của mình. · Tạp chí có
liên kết với một hội thảo đã bị xác định là hội thảo săn mồi. · Tạp chí cung cấp
mã số ISSN giả. Về
phản biện · Trên website tạp
chí không liệt kê bất kỳ biên tập viên hay ban biên tập nào. · Các biên tập
viên thực chất không tồn tại hoặc đã qua đời. · Tạp chí đưa
các học giả vào ban biên tập mà không có sự đồng ý hoặc cho phép của họ. · Dữ liệu cho thấy
rõ ràng là rất ít hoặc không có quy trình phản biện được thực hiện, tạp chí lại
tự nhận là "có phản biện". Về
thực hành xuất bản · Tạp chí xuất bản
những bài báo hoàn toàn phi học thuật, như các bài viết của người không
chuyên hoặc những luận điểm ngụy khoa học rõ ràng. · Không xuất bản
bài báo nào hoặc kho lưu trữ thiếu các số và/hoặc bài báo. · Tuyên bố sai sự
thật rằng được lập chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu nổi tiếng (đặc biệt là
SCOPUS, DOAJ, JCR và Cabells). · Đưa thông tin
sai lệch về việc các trường đại học hoặc tổ chức khác là đối tác hoặc nhà tài
trợ. · Các tóm tắt hoặc
bài báo được tạo tự động bằng máy đều được chấp nhận. Về
chỉ mục và các chỉ số · Tạp chí sử dụng
các chỉ số gây hiểu nhầm (ví dụ: các chỉ số chứa cụm từ "hệ số ảnh hưởng"
nhưng không phải là Hệ số ảnh hưởng của Clarivate Analytics). Về
phí xuất bản (APC) · Tạp chí cung cấp
các tùy chọn cho các nhà nghiên cứu để trả trước APC cho các bài báo trong
tương lai. · Tạp chí nêu rằng
có APC hoặc một khoản phí khác nhưng không cung cấp thông tin số tiền hoặc
đưa ra thông tin mâu thuẫn. · Tạp chí hoặc
nhà xuất bản cung cấp tư cách thành viên để được giảm APC nhưng không cung cấp
thông tin về cách thức trở thành thành viên và/hoặc phí thành viên. · Tác giả phải
trả APC trước khi nộp bài (đặc biệt gọi phí này là phí xuất bản, không phải
phí nộp bài). · Tạp chí không
nêu rõ có bất kỳ khoản phí nào liên quan đến việc xuất bản, phản biện, nộp
bài,.. nhưng tác giả sẽ phải trả phí sau khi nộp bản thảo. 2. Ở mức TRUNG BÌNH Về
liêm chính · Tên tạp chí được
sao chép hoặc tương tự đến mức có thể gây nhầm lẫn giữa hai tạp chí. · Tên của tạp
chí đề cập đến một quốc gia hoặc cộng đồng không liên quan đến nội dung hoặc
nguồn gốc của tạp chí. · Tạp chí/nhà xuất
bản che giấu hoặc làm mờ mối quan hệ với các công ty đối tác vì lợi nhuận, mối
quan hệ có thể dẫn đến việc các doanh nghiệp thao túng khoa học. · Tạp chí/nhà xuất
bản che giấu hoặc làm mờ thông tin liên quan đến các thương hiệu xuất bản
liên kết hoặc công ty mẹ. Về
phản biện · Tạp chí có một
ban biên tập lớn nhưng rất ít bài báo được xuất bản mỗi năm. · Quy trình phản
biện không đầy đủ (ví dụ: chỉ một người đọc phản biện các bài nộp; phản biện cho
bài không đúng lĩnh vực nghiên cứu…). · Website tạp
chí không mô tả rõ chính sách phản biện. · Dữ liệu cho thấy
rõ ràng các thành viên ban biên tập/phản biện không có chuyên môn học thuật đủ
để làm người gác cổng xuất bản trong lĩnh vực của tạp chí. · Tính đa dạng về
địa lý của thành viên ban biên tập rất thấp và tạp chí tự nhận là tạp chí quốc
tế. · Tạp chí có các
thành viên ban biên tập là những nhà nghiên cứu nổi tiếng, nhưng miễn trừ mọi
đóng góp cho tạp chí ngoại trừ việc sử dụng tên và/hoặc hình ảnh của họ. · Các thành viên
ban biên tập (được bổ nhiệm hơn 2 năm trước) hoàn toàn không nhận được bất kỳ
thông tin nào từ tạp chí từ khi được bổ nhiệm. Về
thực hành xuất bản · Tính đa dạng địa
lý của tác giả thấp và tạp chí tự nhận là tạp chí quốc tế. · Tạp chí cố
tình đăng các bài báo gây tranh cãi nhằm mục đích tăng số lượng trích dẫn. · Tạp chí xuất bản
các bài báo trình bày tại các hội nghị mà không cần thêm quy trình phản biện
bổ sung. · Tên của nhà xuất
bản gợi ý rằng đó là một hiệp hội, viện hàn lâm… trong khi thực chất nó chỉ
là một nhà xuất bản và không mang lại lợi ích thực sự nào cho các thành viên. · Tên của nhà xuất
bản gợi ý rằng đó là một hiệp hội, viện hàn lâm.. trong khi thực tế nó chỉ là
một hoạt động kinh doanh cá thể và không đáp ứng định nghĩa của thuật ngữ được
sử dụng hoặc ngụ ý về sứ mệnh phi lợi nhuận. · Các tác giả đăng
nhiều bài trên cùng một tạp chí và/hoặc cùng một số tạp chí. · Các bài báo có
tiêu đề tương tự được xuất bản với cùng tên một tác giả trên nhiều tạp chí
khác nhau. · Nhà xuất bản
đưa ra những tuyên bố nổi bật hứa hẹn việc xuất bản nhanh và/hoặc phản biện nhanh
bất thường (dưới 4 tuần). · Số lượng bài
báo xuất bản tăng từ 50-74% trong năm qua. Về
phí xuất bản · Website của
nhà xuất bản hoặc tạp chí dường như quá tập trung vào việc trả phí. Về
truy cập & bản quyền · Tạp chí tuyên
bố hoàn toàn truy cập mở nhưng không phải tất cả các bài báo đều được công
khai. · Không có cách
nào để truy cập các bài báo (không có thông tin về truy cập mở hoặc cách đăng
ký). · Tạp chí truy cập
mở nhưng không cung cấp thông tin về cách thức tạp chí được hỗ trợ tài chính (ví
dụ: phí tác giả, quảng cáo, tài trợ,...). · Tạp chí xuất bản
không tuân thủ bản quyền hoặc không hoạt động theo giấy phép bản quyền. Về
thực hành kinh doanh · Tạp chí được
yêu cầu ngừng gửi email nhưng vẫn không chịu dừng lại. · Tạp chí hoặc
nhà xuất bản cung cấp địa chỉ kinh doanh tại một quốc gia phương Tây, nhưng
phần lớn tác giả lại sinh sống tại các nước đang phát triển. · Các nhà nghiên
cứu rõ ràng không thuộc lĩnh vực của tạp chí nhận được thư mời gửi bản thảo
qua email từ tạp chí. · Các nhà nghiên
cứu rõ ràng không thuộc lĩnh vực của tạp chí nhận lời mời tham gia thành viên
ban biên tập hoặc phản biện qua email từ tạp chí. · Các email nhận
được từ tạp chí không bao gồm tùy chọn hủy đăng ký nhận email trong tương
lai. 3.
Ở mức THẤP Về
liêm chính · Dành nguồn lực
không đủ cho việc ngăn ngừa và loại bỏ hành vi sai trái của tác giả có thể dẫn
đến các trường hợp lặp lại đạo văn, tự đạo văn, chỉnh sửa hình ảnh,.. (không
có chính sách về đạo văn, đạo đức, hành vi sai trái,…; không sử dụng các công
cụ sàng lọc đạo văn). · Tạp chí sử dụng
ngôn ngữ gợi ý rằng nó là một tạp chí hàng đầu trong ngành, nhưng trên thực tế,
nó là một tạp chí mới. Về
phản biện · Không có thông
tin về nhiệm sở của các thành viên ban biên tập và/hoặc biên tập viên. · Người sáng lập
công ty xuất bản đồng thời là biên tập viên của tất cả các tạp chí do công ty
đó xuất bản. Về
website
Về
thực hành xuất bản · Không biên tập
lại văn bản. · Số lượng bài
báo được công bố tăng 25-49% trong năm qua. · Biên tập viên
công bố các nghiên cứu trên tạp chí của mình. Về
truy cập & bản quyền · Không có chính
sách nào về lưu giữ số hóa. · Tạp chí có
chính sách bản quyền được viết kém và/hoặc mẫu chuyển nhượng không chuyển nhượng
được bản quyền trên thực tế. Về
chỉ mục và các chỉ số · Nhà xuất bản
hoặc các tạp chí của nhà xuất bản không được liệt kê trong các danh mục tạp
chí tiêu chuẩn hoặc không được lập danh mục rộng rãi trong các cơ sở dữ liệu
thư viện. Về
thực hành kinh doanh · Không có người
đăng ký/không ai sử dụng tạp chí. · Website tạp
chí không cho phép các trình thu thập dữ liệu web. · Nhiều email nhận
được từ một tạp chí trong một khoảng thời gian ngắn. · Tạp chí kiểm
duyệt và khóa các file PDF. |
Nguồn: https://blog.cabells.com/2026/02/03/cabells-predatory-reports-database-hits-20000-deceptive-journals/

Nhận xét
Đăng nhận xét