Góc chia sẻ thông tin khoa học và giáo dục

Các danh mục tạp chí khoa học quốc tế Scopus và WoS thường được cập nhật và công bố hàng tháng. Dưới đây là danh sách các tạp chí bị dừng chỉ mục trong 2 danh mục này, được trích ra từ bản cập nhật định kỳ của Scopus [ September  2026, 10 tạp chí ] và Clarivate [ October  2026, 7 tạp chí ].

Ngày 25/9/2026, Clarivate đã công bố danh sách 22 người đoạt giải Khôi nguyên Trích dẫn năm 2026 (Citation Laureates 2026) thuộc các lĩnh vực Sinh lý học hoặc Y học (7), Vật lý (5), Hóa học (6) và Kinh tế (4). Đây là những nhà nghiên cứu xuất sắc với những công trình nghiên cứu vào hạng Nobel, có lượt trích dẫn cao, được lựa chọn bởi các chuyên gia tại Viện Thông tin Khoa học (ISI) thuộc Clarivate .

Chỉ số Ảnh hưởng trích dẫn theo lĩnh vực (Field-Weighted Citation Impact, FWCI) được Times Higher Education sử dụng để tính điểm cho một tiêu chí trong xếp hạng đại học thế giới [1]. Theo Điều 11, Thông tư số 27/2025/TT-BKHCN quy định về bài báo khoa học và đánh giá, xếp loại tạp chí khoa học Việt Nam, FWCI là một trong các chỉ số dùng để xêp loại tạp chí [2]. Vậy FWCI là gì, được tính toán và sử dụng thế nào, có ưu điểm và hạn chế ra sao?

Theo đúng lịch trình hàng năm, Clarivate đã công bố Báo cáo trích dẫn 2026 (2026 Journal Citation Reports), trong đó thông tin được quan tâm nhiều nhất là chỉ số JIF (Journal Impact Factor) và hạng Q của các tạp chí trong 4 danh mục thuộc WoS Core Collection. Trong vài năm qua, JCR đã có những thay đổi để cải thiện các chỉ số nay như mở rộng tính JIF cho tất cả các tạp chí trong WoS Core Collection, hợp nhất bảng xếp hạng tạp chí, loại bỏ trích dẫn đến và từ nội dung bị thu hồi …

Hôm nay 03/6/2026, Scopus đã công bố kết quả tính toán CiteScore 2025 và các chỉ số xuất bản khác (SNIP, Rank, Percentile) của các tạp chí chỉ mục trong Scopus. CiteScore có ý nghĩa tương tự như IF (Impact Factor) của Clarivate, phản ánh mức độ một tạp chí được trích dẫn (tính trên đầu bài báo), nhưng phạm vi tính toán khác nhau. Bên cạnh đó, trong khi IF không tra cứu trực tiếp trên website Clarivate được thì CiteScore có thể tra cưu dễ dàng trên website Scopus.

Ngày 28/4/2026, Bộ KH&CN đã có Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN ban hành Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Không chỉ đơn thuần là một văn bản triển khai Thông tư 27/2025/TT-BKHCN, Nghị định 262/2025/NĐ-CP và cao hơn là quy định tại khoản 3 Điều 12 Luật Khoa học, Công nghệ và ĐMST (Luật số 93/2025/QH15), sự kiện này còn đánh dấu cột mốc quan trọng trong tiến trình hình thành hệ thống quản lý tạp chí khoa học ở Việt Nam. Lần đầu tiên, cả nước có danh mục các tạp chí khoa học được "sàng" qua một hệ thống đánh giá chất lượng thống nhất.

Ngày 16/4/2026, SCImago đã công bố kết quả xếp hạng quốc gia và xếp hạng tạp chí khoa học thế giới (SCImago Journal & Country Rank, SJCR) năm 2025. Dữ liệu dùng để xếp hạng là từ cơ sở dữ liệu Scopus® (Elsevier) có đến tháng 3/2026, gồm hơn 34.100 tạp chí và 239 quốc gia, vùng lãnh thổ. Chỉ số chính được sử là SCImago Journal Rank (SJR), đo lường khả năng hiển thị của tạp chí bằng thuật toán tương tự như PageRank™ của Google. 

Cơ sở dữ liệu Báo cáo tạp chí săn mồi ( Predatory Reports ) của Cabells – một công ty dịch vụ thông tin có trụ sở tại Mỹ - đã bao gồm hơn 20.000 tạp chí, tăng hơn 300% kể từ khi ra mắt vào năm 2017. Sau khi đạt mốc 10.000 vào năm 2019 và  15.000 vào năm 2021 , việc nâng cấp công nghệ quản trị cơ sở dữ liệu đã cho phép bổ sung thêm nhiều tạp chí trong những tháng gần đây, đưa Predatory Reports lên cột mốc mới.

Nhóm Nghiên cứu Đo lường khoa học và Chính sách quản trị nghiên cứu (SARAP) ở Trường ĐH Văn Lang vừa công bố trên báo chí bảng xếp hạng thành tựu nghiên cứu khoa học của các CSGDĐH Việt Nam dựa trên số công bố khoa học năm 2025 trên các tạp chí được chỉ mục trong WoS. Dưới đây là thông tin thêm về xếp hạng tương tự từ số công bố được thống kê trên CSDL mở OpenAlex.

Theo một kết quả nghiên cứu đăng trên Scientometrics ngày 7/1/2026 , các tạp chí của trường đại học (từ đây viết tắt là UJ) đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ các mô hình phổ biến kiến ​​thức có tính địa phương, mở và phi thương mại, và đại diện cho một mảng xuất bản rộng lớn nhưng đang bị đánh giá thấp. Việc công nhận rộng rãi hơn các UJ là điều cần thiết để đạt được một hệ thống truyền thông học thuật toàn diện và công bằng hơn. Nghiên cứu này là "cuộc điều tra toàn diện nhất về các UJ cho đến nay, cung cấp bản đồ và hồ sơ của 19.414 tạp chí trên toàn thế giới".

Ngày 19/01/2026, Clarivate đã phát hành danh sách cập nhật tháng 01/2026 và danh sách tổng hợp thay đổi cả năm 2025 (Journal Change Yerar 2025) các tạp chí chỉ mục trong Web of Science. Theo đó, năm 2025 có 481 tạp chí được chấp nhận chỉ mục và 128 tạp chí bị dừng chỉ mục (trong đó 38 tạp chí đình chỉ xuất bản, 55 tạp chí không đạt tiêu chí chất lượng khi đánh giá lại và 35 tạp chí nhà xuất bản không nộp dữ liệu) .

Trong năm 2025, Scopus đã phát hành 11 kỳ cập nhật danh mục tạp chí hàng tháng (không có kỳ tháng 4). Danh sách cập nhật mỗi kỳ dưới dạng file excel, gồm toàn bộ tạp chí được chỉ mục, các tạp chí mới được chỉ mục, các tạp chí dừng chỉ mục....  Dưới đây là tổng hợp danh sách tạp chí dừng chỉ mục Scopus trong 11 kỳ cập nhật năm 2025. 

Trong kỳ cập nhật tháng 11/2025 của Clarivate, tạp chí Science of the Total Environment (ISSN 0048-9697, 1879-1026) của Nhà xuất bản Elsevier đã bị loại khỏi danh mục Web of Science (tạp chí thuộc SCIE) do các bất thường về quy trình xuất bản. Đây là 1 trong 15 tạp chí có số lượng bài báo xuất bản nhiều nhất trên toàn cầu. Nhà xuất bản Elsevier của ấn phẩm này có biên lợi nhuận 38%, đạt 1,5 tỷ đô la vào năm 2024.

Từ đầu tháng 9/2025, Clarivate đã bổ sung vào nền tảng Web of Science (WoS) một CSDL mới có tên Research Commons. Cơ sở dữ liệu này tích hợp nội dung tạp chí từ các nguồn siêu dữ liệu mở, cho phép người dùng truy cập thêm 21% tạp chí để có trải nghiệm khám phá phong phú hơn. Đây là một điều chỉnh của Clarivate trong bối cảnh có sự cạnh tranh của nhiều nguồn dữ liệu học thuật mở như OpenAlex, Scilit,...

Ngày 25/9/2025, Clarivate – tổ chức điều hành danh mục Web of Science nổi tiếng – đã công bố danh sách 22 người đoạt Khôi nguyên Trích dẫn năm 2025 (Citation Laureates 2025) – những nhà nghiên cứu xuất sắc với những công trình nghiên cứu vào hạng Nobel. Được lựa chọn bởi các chuyên gia tại Viện Thông tin Khoa học (ISI) thuộc Clarivate, những cá nhân này đã có những đóng góp tiên phong, định hình tương lai của khoa học và xã hội và tiến bộ toàn cầu.

ORCID là một mã định danh miễn phí, duy nhất và cố định dành cho cá nhân khi tham gia các hoạt động nghiên cứu, nhất là công bố khoa học. Bài viết của Jackson Ryan  trên Nature ngày 21/8/2025 không chỉ giới thiệu các lợi ích của ORCID mà còn nêu lên một số thông tin đáng chú ý về thực trạng sử dụng ORCID hiện nay.  

Công tác xét đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2025 đã khởi động, với mốc 30/6/2025 là hạn cuối ứng viên nộp hồ sơ tại cơ sở đăng ký xét. Nhằm hỗ trợ cho các ứng viên GS, PGS trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, xin tổng hợp và giới thiệu các văn bản quy định, biểu mẫu, hướng dẫn, tra cứu thông tin tạp chí khoa học… dưới đây. Click vào các link đính kèm để xem hoặc tải về.

Có nhiều website tra cứu thống kê về công bố khoa học, trích dẫn và các chỉ số liên quan của tổ chức, cá nhân như Google Scholar, Web of Science, Scopus, ResearchGate, ORCID,... Mỗi CSDL có những điểm mạnh, hạn chế riêng. ScholarGPS (Meta Analytics LLC., Mỹ) có dữ liệu khá lớn, nhiều chức năng thống kê, tra cứu hay dành cho các nhà khoa học và các tổ chức (CSGDĐH, cơ sở nghiên cứu,..).

Ngày nay, những chỉ số như JIF (còn được viết gọn là IF) hay hạng Q (Q1, Q2, Q3, Q4) của tạp chí khoa học trở nên rất phổ biến với các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý khoa học và giáo dục đại học. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ được cách tính toán chúng, sự khác nhau giữa các chỉ số tương tự ở các CSDL khác nhau và nguồn tin cậy, phù hợp để tra cứu. Bài viết xin cung cấp một số thông tin cơ bản về các vấn đề này.

Dưới đây là một số link giúp tra cứu nhanh các danh mục tạp chí khoa học quốc tế uy tín, danh mục tạp chí săn mồi hay mạo danh, các danh mục sách được đánh giá là uy tín, cập nhật thay đổi tình trạng các danh mục, thông số xuất bản….