Góc chia sẻ thông tin khoa học và giáo dục

Theo thông tin từ nhiều cựu giáo chức và sinh viên, Viện Đại học Huế sau khi ra đời năm 1957 đã có một số chủ trương và hoạt động tiên phong về giáo dục đại học ở miền Nam như sử dụng tiếng Việt thay cho tiếng Pháp trong giảng dạy, thành lập trường trung học thực hành ngay trong trường sự phạm, mở các ngành cử nhân định hướng ứng dụng... Một trong số đó là việc hình thành và đưa môn học "Con người và môi trường sống" vào dạy cho sinh viên từ năm học 1970 - 1971. Lưu ý rằng, đến cuối thập niên 1990 – đầu thập niên 2000 thì môn học có tên tương tự "Môi trường và con người" mới bắt đầu được dạy phổ biến trong các trường đại học cả nước.

Trong vài năm gần đây, lĩnh vực xuất bản học thuật đã nổi lên một vấn đề ngày càng nghiêm trọng: các bài báo khoa học chứa trích dẫn từ tài liệu tham khảo giả mạo do AI tạo ra (fake/  hallucinated/ fabricated citations). AI tạo ra các trích dẫn rất thuyết phục, hoàn chỉnh với tiêu đề, tên tác giả và định dạng tạp chí hợp lý, mặc dù các nguồn hoàn toàn là hư cấu. Hiện tượng này đặc biệt đáng lo ngại trong nghiên cứu y sinh, nơi mà các trích dẫn không chính xác có thể ảnh hưởng đến các nghiên cứu trong tương lai và tiềm ẩn nguy cơ tác động đến hiểu biết lâm sàng. 

Đầu tháng 5/2026 vừa qua, Viện Giáo dục dại học quốc tế của UNESCO tại Mỹ Latinh và Caribe (UNESCO IESALC) đã công bố "Báo cáo Xu hướng toàn cầu về giáo dục đại học" (Higher Education Global Trends Report) lần đầu tiên. Báo cáo cung cấp các số liệu thống kê xu hướng về số sinh viên nhập học đại học trên toàn thế giới, về quy mô di chuyển quốc tế, về bình đẳng giới và địa lý trong số lượng sinh viên đại học. Báo cáo cũng chỉ ra những thách thức cần được giải quyết để hướng tới nền giáo dục đại học toàn diện, công bằng và chất lượng trong bối cảnh quốc tế năng động.

Hiện nay, khi thống kê công bố khoa học quốc tế của Đại học Huế, số liệu được tra cứu với tên nhiệm sở (affiliation) của tác giả là "Hue University" và thường lấy mốc khởi điểm là 1994 (tái lập Đại học Huế theo Nghị định số 30/CP ngày 04/4/1994). Tuy nhiên, trên thực tế danh xưng tiếng Anh "Hue University" đã được sử dụng ở các giai đoạn trước 1994, cho Viện Đại học Huế (1957-1976) và sau đó là Trường Đại học Tổng hợp Huế (1976-1994). Dưới đây là một vài dữ liệu về công bố quốc tế với tên "Hue University" đã có trước năm 1994.

Ngày 28/4/2026, Bộ KH&CN đã có Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN ban hành Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Không chỉ đơn thuần là một văn bản triển khai Thông tư 27/2025/TT-BKHCN, Nghị định 262/2025/NĐ-CP và cao hơn là quy định tại khoản 3 Điều 12 Luật Khoa học, Công nghệ và ĐMST (Luật số 93/2025/QH15), sự kiện này còn đánh dấu cột mốc quan trọng trong tiến trình hình thành hệ thống quản lý tạp chí khoa học ở Việt Nam. Lần đầu tiên, cả nước có danh mục các tạp chí khoa học được "sàng" qua một hệ thống đánh giá chất lượng thống nhất.