Tháng 6 hàng năm, Clarivate sẽ công bố Báo cáo Trích dẫn Tạp chí (Journal Citation Reports, JCR), trong đó thông tin được chờ đón nhất là Chỉ số tác động (JIF) của các tạp chí được chỉ mục trong Web of Science Core Collection. Trước thềm công bố JCR 2025, ngày 15/5/2025, TS. Nandita Quaderi - Phó Chủ tịch cấp cao & Tổng biên tập, Web of Science đã có bài viết giới thiệu điểm mới của JCR năm nay: từ năm 2025, các trích dẫn đến và từ các bài báo đã bị rút sẽ không còn được tính vào JIF. Dưới đây là nội dung bài viết của
Ngay từ khi các nhà khoa học bắt đầu thông tin kết quả nghiên cứu của mình, họ đã phải xem lại và đính chính những phát hiện
của mình, với lần rút bài đầu tiên được ghi nhận vào năm 1756. Các bài báo bị rút lại vì nhiều
lý do - từ những lỗi không cố tình cho đến sự
thao túng cố ý - nhưng dù là lý do gì, việc rút bài đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tính liêm chính của hồ sơ học
thuật. Chúng đóng vai trò như một cơ chế tự sửa sai, đảm bảo rằng các kết quả hoặc kết luận sai sót hoặc gian lận không gây hiểu lầm cho công
chúng, cộng đồng khoa học hoặc các nhà hoạch định chính sách - tạo ra cơ sở không vững chắc cho
các khám phá, chính sách hoặc hành vi trong tương lai.
JIF như một dấu hiệu của sự tin cậy
Chúng tôi nỗ lực hết sức để đảm
bảo rằng chỉ những tạp chí đáng tin cậy mới được lập chỉ mục trong Web of
Science Core Collection, nguồn dữ liệu cho Journal Citation Reports (JCR). Tuy
nhiên, ngay cả những tạp chí đáng tin cậy đôi khi cũng xuất bản nội dung mà sau đó bị rút lại và
chúng tôi đã kiên trì đánh dấu các bài báo đã rút lại trong các tạp chí được lập chỉ mục kể từ
năm 2016 và kết hợp dữ liệu của
trang Retraction Watch kể từ năm 2022.
Cam kết của chúng tôi đối với tính liêm chính trong nghiên cứu
không chỉ giới hạn ở việc lựa chọn biên tập chặt chẽ và giới thiệu các tính
năng mới trên Web of Science; mà còn mở rộng đến các số liệu, chỉ số và hình ảnh
trực quan mà chúng tôi đưa vào JCR và những hiểu biết sâu sắc mà chúng tôi công
bố trong các báo cáo của Viện Thông tin Khoa học (ISI).
Chúng tôi đã xóa JIF đối với
các tạp chí mà chúng tôi quan sát thấy dấu hiệu của hành vi trích dẫn bất thường kể từ lần phát
hành năm 2008. Vào năm 2023, chúng tôi đã mở rộng JIF từ chỉ các tạp chí có tác
động lớn nhất trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học xã hội sang tất cả các tạp
chí đã đạt được các tiêu chí chất lượng của chúng tôi và được lập chỉ mục trong Core Collection của Web of
Science.
Khi làm như vậy, chúng tôi đã phát triển JIF từ
một chỉ dấu cho cấp tạp chí về tác động
học thuật trong khoa học tự nhiên và khoa học xã hội thành một chỉ dấu về cả tác động và độ tin cậy trên tất cả
các ngành. Vào năm 2024, chúng tôi đã giới thiệu bảng xếp hạng thống nhất mới xuyên suốt các danh mục khoa
học và khoa học xã hội của mình, gửi một tín hiệu mạnh mẽ khác rằng chất lượng
tạp chí nên được đánh giá ngang bằng với độ tin cậy hơn là tác động trích dẫn
cao.
Nội dung và trích dẫn đã bị
rút lại
Trích dẫn đến và từ nội dung đã rút lại cần được
xử lý thận trọng. Hiện tại, các bài báo
đã rút lại chỉ chiếm một phần rất nhỏ; trong Web of
Science Core Collection, nội dung đã rút lại chỉ chiếm 0,04% nội dung được lập chỉ mục. Tuy
nhiên, cần lưu ý rằng từ cuộc điều tra đầu tiên của nhà xuất bản, đến việc ký
xác nhận từ nhiều tác giả và tổ chức của họ, và thậm chí đôi khi là các thách
thức pháp lý, việc rút lại thường mất nhiều năm chứ không phải nhiều tháng.
Sự kết hợp giữa tỷ lệ số lượng ít và thời
gian chờ rút lại dài có nghĩa là trích dẫn đến và từ các bài báo đã rút lại chỉ
đóng góp một phần nhỏ vào tính toán của JIF. Nhìn chung, trong số hơn 4,6 triệu
trích dẫn đóng góp vào JIF của ~ 22.000 tạp chí trong bản phát hành JCR năm 2024, chỉ có ~ 20.000
trích dẫn đến hoặc từ nội dung đã bị rút lại tại thời điểm đó (~ 0,4%). (Xem tại
đây để biết thêm thông tin về cách tính JIF).
Trong những năm gần đây, số lượng bài rút lại đã tăng lên và
chúng tôi cũng nhận thấy dấu hiệu giảm thời gian rút lại các bài báo đã lập chỉ mục. Với những
xu hướng này, chúng tôi đã quyết định đưa ra chính sách mới để bảo vệ chủ động trước bất kỳ thời điểm nào
mà các trích dẫn đến và từ nội dung đã rút lại có thể đóng góp lan truyền sự biến dạng trong
JIF.
Bắt đầu từ bản phát hành JCR năm nay, chúng tôi
sẽ loại trừ các trích dẫn đến và từ nội dung đã rút lại khi tính toán tử số
JIF, đảm bảo rằng các trích dẫn từ các bài báo đã rút lại không đóng góp vào giá trị số của
JIF. Tuy nhiên, các bài báo đã rút lại vẫn sẽ được đưa vào số lượng bài báo (phần mẫu số của JIF), duy trì tính
minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Đúng với di sản của chúng tôi, dẫn đầu thông
qua sự thay đổi
Tất cả những người tham gia
vào việc tạo ra, phản biện, xuất bản và đánh giá tài liệu học thuật đều có trách nhiệm bảo vệ
tính liêm chính của hồ sơ học thuật và chúng tôi rất coi trọng trách nhiệm chung đó.
Thay đổi này chỉ là bước mới nhất trong những nỗ lực không ngừng của chúng tôi
nhằm hỗ trợ tính liêm chính
trong quá trình lựa
chọn biên tập, trong các sản phẩm và các dữ liệu của chúng tôi.
Chúng tôi sẽ tiếp tục giám
sát những thay đổi trong hành vi của tạp chí, xem xét phản
hồi của cộng đồng và xem xét cách chúng tôi có thể cải thiện các chỉ số, dữ liệu
mô tả và hình ảnh trực quan khác có trong JCR.
Chúng tôi tự hào khi vẫn giữ nguyên di sản của
mình trong khi thích ứng với những thay đổi trong bối cảnh học thuật. Eugene Garfield, người
sáng lập ra Science Citation Index vào năm 1975 – chỉ số trích dẫn đầu tiên
trên thế giới và là tiền thân của Web of Science – được biết đến nhiều nhất với
tư cách là người tiên phong trong lĩnh vực trắc lượng thư mục, nhưng ông cũng
đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tư duy xung quanh tính liêm chính và đạo đức
nghiên cứu trong công bố khoa học. Khi chúng tôi kỷ niệm 50 năm thành lập JCR, chúng tôi đang nắm bắt tầm nhìn của Garfield và hướng tới
tương lai, củng cố sự tận tâm của chúng tôi trong việc duy trì tính liêm chính của hồ sơ khoa
học và tiếp tục hành trình hướng tới một hệ sinh thái học thuật minh bạch, đáng
tin cậy và mạnh mẽ hơn.

Nhận xét
Đăng nhận xét