[Chính xác hơn, “AI” trong bài viết này đang đề cập đến AI tạo sinh: các công cụ có thể tạo ra sản phẩm âm thanh, hình ảnh hoặc văn bản mô phỏng chặt chẽ những gì con người có thể tạo ra].
Trong một cuộc khảo sát năm 2023 của Watermeyer và cs. đối với các nhà nghiên cứu tại Vương quốc Anh, hơn 70% số người được hỏi cảm thấy rằng các công cụ AI đang thay đổi cách thức làm việc của họ và hơn 80% dự đoán AI sẽ được sử dụng nhiều hơn trong tương lai. Vào tháng 12/2023, PGS. David Maslach tại Đại học Bang Florida, trong một bài đăng trên blog của Harvard Business Publishing đã cho rằng AI tạo sinh có thể thúc đẩy mạnh mẽ nghiên cứu, đồng thời cảnh báo các nhà khoa học rằng "Trong khi AI có thể xuất sắc trong một số tác vụ nhất định, nó vẫn không thể sao chép được niềm đam mê và cá tính vốn là động lực của các nhà nghiên cứu; những gì nó có thể làm là giúp khơi dậy tài năng của chúng ta". Vào tháng 1/2024, Nature đã xuất bản một bài trao đổi có tiêu đề hỏi theo nghĩa đen là "Liệu AI tạo sinh giúp các học giả làm được nhiều hơn hay ít hơn?"
Gần đây, một khảo sát vào tháng 5 năm 2024 của Nhà xuất bản Đại học Oxford cho thấy trong khi hơn 2/3 trong số 2.000 nhà nghiên cứu trong mẫu của họ đã trải nghiệm được lợi ích của việc sử dụng AI, thì khoảng 90% đang tìm kiếm hướng dẫn về cách sử dụng AI.
Dưới đây là những điều NÊN và KHÔNG NÊN được khuyến nghịcho các nhà nghiên cứu:
NÊN chắc chắn rằng bạn được phép sử dụng AI cho viết bài học thuật
Nhiều tạp chí và trường đại học đã đưa ra chính sách về loại nội dung do AI tạo ra mà họ chấp nhận. Ví dụ, Đại học North Carolina tại Chapel Hill cảnh báo sinh viên rằng "khi giảng viên cho phép sử dụng các công cụ AI tạo sinh, họ cho rằng những công cụ này có thể giúp bạn suy nghĩ và viết - chứ không phải suy nghĩ hay viết thay bạn". AI tạo sinh được khuyến nghị sử dụng chủ yếu để động não, lập dàn ý, tóm tắt các văn bản dài hơn và tinh chỉnh ngôn ngữ. Các tạp chí như Science có hướng dẫn chi tiết về cả việc sử dụng và khai báo việc sử dụng AI, đồng thời cảnh báo tác giả rằng "Biên tập viên có thể từ chối xử lý tiếp bản thảo nếu AI bị sử dụng một cách không phù hợp".
Trước khi sử dụng bất kỳ AI tạo sinh nào trong bài báo hoặc luận văn của bạn, hãy đảm bảo rằng bạn thực sự được phép .
NÊN chọn công cụ AI phù hợp cho viết bài học thuật
LLM duy nhất thống trị tất cả - ít nhất là đối với độc giả không chuyên về khoa học - là ChatGPT, vốn đã nhiều lần bị chứng minh là không phù hợp cho việc viết học thuật. Ngay từ tháng 7/2023, 6 tháng sau khi ra mắt GPT-3, một podcast của Nature đã nói về việc công cụ này có thể giúp một nhà nghiên cứu viết một bài báo chỉ trong một giờ, nhưng với những ảnh hưởng rõ ràng về chất lượng. Kacena và cộng sự (2024) phát hiện ra rằng ChatGPT 4.0 đã tạo ra một bài báo có tới 70% tài liệu tham khảo được trích dẫn là giả mạo.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn, với tư cách là một nhà nghiên cứu? Nếu bạn muốn sử dụng AI để cải thiện chất lượng bài viết học thuật, bạn phải chọn một công cụ thực sự phù hợp với loại hình viết này. Ví dụ, Paperpal đã được đào tạo dựa trên hàng triệu bài báo khoa học, chứ không chỉ dựa trên bất kỳ thứ gì trên internet, và cung cấp cho người dùng báo cáo tóm tắt miễn phí cho hơn 30 lần kiểm tra ngôn ngữ và kỹ thuật để đánh giá xem bản thảo của họ đã sẵn sàng để đăng trên tạp chí hay chưa.
Các chương trình LLM như ChatGPT không phải lúc nào cũng đáp ứng được tiêu chuẩn viết bài học thuật mà các tạp chí và trường đại học mong đợi. Hãy lựa chọn công cụ AI của bạn một cách cẩn thận.
NÊN xem xét cẩn thận đầu ra của AI cho bài viết học thuật
Không công cụ AI nào có thể chịu trách nhiệm về tính chính xác và liêm chính của kết quả nghiên cứu như một người viết. Là một nhà khoa học có trách nhiệm, bạn phải xem lại bất kỳ văn bản nào do AI tạo ra mà bạn sử dụng trong bài báo của mình và sửa đổi bất kỳ nội dung nào do AI tạo ra mà bạn không đồng ý.
AI rất tuyệt vời, nhưng nó không thể thay thế kỹ năng tư duy phản biện và kiến thức chuyên môn của bạn. Hãy coi bất kỳ công cụ viết bài học thuật AI nào như một trợ lý đắc lực, không phải là tác giả!
ĐỪNG nghĩ rằng AI giỏi viết bài học thuật hơn bạn
Các công cụ hỗ trợ bởi AI rất hữu ích khi bạn không phải là người nói tiếng Anh bản ngữ hoặc bạn chỉ là một nhà nghiên cứu mới vào nghề, đang cố gắng tìm đúng giọng điệu và phong cách cho một bài báo học thuật. Hoặc khi bạn đang bị hạn chế về thời gian và cần hỗ trợ cho các giao tiếp học thuật thông thường, như gửi email cho biên tập viên tạp chí. Nhưng AI không thể thay thế kiến thức chuyên môn hoặc kỹ năng tư duy phản biện của bạn. Và nó thậm chí có thể không được cập nhật; ví dụ, GPT-4o có "ngày hết hạn kiến thức" là tháng 9 năm 2021. Điều này có nghĩa là công cụ này hoàn toàn không nhận biết được bất kỳ sự kiện nào, bao gồm cả các bài báo nghiên cứu được công bố, sau ngày hết hạn đó.
KHÔNG sử dụng hình ảnh do AI tạo ra trong bài viết học thuật
Hãy nhớ câu chuyện tạp chí Frontiers in Cell Development and Biology đã bị chế giễu vì bài viết có hình ảnh một con chuột kỳ quặc. Ngay cả truyền thông chính thống cũng xôn xao. Bên cạnh hình ảnh con chuột tai tiếng, bài viết còn chứa những hình ảnh khác do AI tạo ra mà các nhà khoa học thấy cũng ngớ ngẩn không kém: những hình ảnh được cho là minh họa cho các quy trình hoặc sơ đồ khoa học trông giống như bánh donut rắc đường hoặc pizza phủ chất gây ảo giác .
Các nhà xuất bản như Elsevier và Taylor & Francis, kể từ tháng 7/2024, đã áp dụng lệnh cấm hoàn toàn việc sử dụng hình ảnh do AI tạo ra (trừ một số trường hợp nghiên cứu thực tế về việc tạo hình ảnh bằng AI). KHÔNG NÊN sử dụng AI mà hãy tạo hình ảnh theo cách truyền thống và sử dụng dịch vụ chuẩn bị hình ảnh học thuật uy tín nếu cần.
KHÔNG liệt kê AI là tác giả trong bài viết học thuật
Kể từ tháng 5/2023, Ủy ban Biên tập Tạp chí Y khoa Quốc tế đã nghiêm cấm việc liệt kê ChatGPT hoặc bất kỳ công cụ AI nào là tác giả của một bài báo khoa học. Lý do là gì? Một công cụ không thể đáp ứng một trong những yêu cầu cơ bản của tác giả: chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính liêm chính của nội dung bài báo khoa học. Quan điểm này đã được nhiều tạp chí áp dụng, từ BMJ đến Tạp chí Môi trường & Sinh thái Châu Á .
Các câu hỏi thường gặp
1. Có được phép sử dụng AI cho bài viết học thuật không?
Đây là một vấn đề còn hơi mơ hồ và câu trả lời thực sự phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Đầu tiên, bạn cần hoàn toàn chắc chắn rằng các tạp chí bạn định xuất bản cho phép sử dụng các công cụ AI cho bài viết học thuật. Trong khi một số tạp chí cấm hoàn toàn việc sử dụng các công cụ AI, những tạp chí khác lại cung cấp hướng dẫn về cách sử dụng các công cụ AI cho bài viết học thuật.
Thứ hai, hãy nhớ rằng AI chỉ ở đó để giúp bạn suy nghĩ và viết. Đừng để AI làm tất cả những việc suy nghĩ và viết thay bạn.
Thứ ba, đừng bao giờ chỉ xem hời hợt bất kỳ kết quả AI nào mà luôn kiểm tra chéo thông tin do các công cụ AI cung cấp. Ví dụ: hãy kiểm tra kỹ xem các tài liệu tham khảo được AI trích dẫn là có thật hay do AI bịa ra!
Thứ tư, nếu bạn sử dụng các công cụ AI cho bài viết học thuật, hãy đảm bảo bạn khai báo thông tin đó theo hướng dẫn của tạp chí.
2. Trí tuệ nhân tạo ảnh hưởng đến việc viết bài học thuật như thế nào?
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp việc viết bài học thuật trở nên đơn giản, nhanh chóng và dễ dàng hơn. Từ việc viết email cho biên tập viên tạp chí đến việc chuẩn bị bản thảo nghiên cứu, công cụ AI giúp tiết kiệm thời gian đáng kể. Khi nói đến việc viết bài học thuật, những người nói tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ có thể được hưởng lợi rất nhiều từ việc sử dụng các công cụ AI phù hợp để dịch thuật. Các công cụ AI cũng có thể cải thiện bài viết của bạn ở mức đáng kể (ví dụ, thể hiện ý tưởng của bạn một cách trang trọng hơn) với điều kiện bạn sử dụng đúng các gợi ý (prompt) để tạo ra kết quả mong muốn. Một khi các công cụ AI được sử dụng một cách vừa phải và tuân thủ các quy tắc đạo đức đúng đắn, trí tuệ nhân tạo sẽ vẫn là đồng minh của giới học thuật.
3. ChatGPT có tốt cho viết bài học thuật không?
Nói ngắn gọn là KHÔNG! ChatGPT thực sự là một công cụ tuyệt vời để viết email và thư từ trang trọng. Tuy nhiên, nó được biết là có thể tạo ra thông tin không chính xác và chưa được kiểm chứng, điều này không được khuyến khích cho các bài viết học thuật.
4. Nhược điểm của việc sử dụng AI trong viết bài học thuật là gì?
Sử dụng AI cho viết bài học thuật không phải là sai. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi các nhà nghiên cứu lạm dụng AI. Việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có xu hướng cản trở kỹ năng tư duy phản biện của nhà nghiên cứu. Ngoài ra, việc mong đợi các công cụ AI làm việc thay cho bạn thay vì chỉ sử dụng chúng để nâng cao bài viết có thể gây hại. Một cách để giải quyết những nhược điểm này là sử dụng đúng công cụ phù hợp cho viết bài học thuật. Ví dụ, các công cụ như Paperpal, RDiscovery và Mind the Graph giúp đơn giản hóa đáng kể quá trình viết bài học thuật, tìm kiếm tài liệu và tạo hình ảnh.
Nhận xét
Đăng nhận xét